Wie is de fabrikant onder de PPWR? Gids voor merkeigenaren
Wie is de "fabrikant" onder de PPWR? De merkeigenaarsvraag die de richtsnoeren van juni 2026 eindelijk beantwoordden
Voor de meeste merkeigenaren is het lastigste deel van Regulation (EU) 2025/40 geen technische recyclebaarheidsdrempel. Het is één enkele vraag over de juridische status: ben ik de "fabrikant" van deze verpakking? Het antwoord bepaalt wie de conformiteitsverklaring ondertekent, wie de technische documentatie bezit, wie aansprakelijk is wanneer een markttoezichtautoriteit aanklopt, en wiens naam in het handhavingsdossier verschijnt. Tot juni 2026 was het antwoord werkelijk omstreden. Het richtsnoerdocument van de Europese Commissie, gepubliceerd op 5 juni 2026, beslechtte het: als uw merk of handelsmerk op de verpakking staat, bent u vrijwel zeker de fabrikant — ook als u nooit een pers, een matrijs of een coatinglijn hebt aangeraakt.
Dit is de vraag over de toewijzing van verplichtingen die onder elke andere PPWR-taak ligt, en zij komt recht op de merkeigenaren terecht — de grootste groep die verpakte producten op de EU-markt brengt. Bepaal de rol correct en de rest van de verordening wordt een gestructureerd project. Bepaal hem verkeerd en u draagt ofwel verplichtingen waar u niet op had begroot, of u brengt vanaf 12 augustus 2026 niet-conforme verpakking op de markt zonder enige overgangsperiode.
Wat de verordening werkelijk zegt
De PPWR leent de "marktdeelnemer"-architectuur die in het hele EU-productrecht wordt gebruikt: elke verpakkingseenheid heeft precies één fabrikant, en daaromheen een keten van andere deelnemers — leveranciers, gemachtigden, importeurs, distributeurs. De definities staan in Artikel 3, en de verplichtingen worden vanaf Artikel 15 deelnemer voor deelnemer verdeeld. De valkuil is dat "fabrikant" in de PPWR niets te maken heeft met wie de verpakking fysiek produceert.
Artikel 3(1), punt (13)(a) definieert de fabrikant als de partij die verpakking vervaardigt, of verpakking laat ontwerpen of vervaardigen, en deze onder zijn eigen naam of handelsmerk in de handel brengt. De richtsnoeren van juni 2026 lezen dit duidelijk: waar een verpakt product een naam of handelsmerk draagt, wordt vermoed dat de eigenaar van dat merk de fabrikant is, omdat die partij de doorslaggevende macht heeft in de contractuele relatie met zijn leveranciers en daarom de verpakkingskenmerken bepaalt. Met andere woorden, de merkeigenaar die de doos, de fles, het etiket en de sluiting specificeert, is de fabrikant — punt uit — ongeacht het feit dat een loonverwerker daadwerkelijk elk onderdeel heeft gemaakt.
Die ene verduidelijking herschikt de verplichtingen. Als fabrikant draagt de merkeigenaar de plichten van Artikel 15: ervoor zorgen dat de verpakking zo is ontworpen en gemaakt dat zij voldoet aan de duurzaamheidseisen (stoffen onder Artikel 5, recyclebaarheid onder Artikel 6, gerecycleerd materiaal onder Artikel 7, minimalisering onder Artikel 10), de technische documentatie van Annex VII opstellen, de conformiteitsbeoordeling uitvoeren, en de EU-conformiteitsverklaring onder Artikel 39 en Annex VIII opstellen en ondertekenen. De verwerker is niet vrijuit — maar bevindt zich in een andere rol.
Operationeel is die handtekening geen formaliteit. Door de conformiteitsverklaring op te stellen neemt de merkeigenaar persoonlijke, gedocumenteerde verantwoordelijkheid op zich dat de verpakking aan elke toepasselijke eis voldoet, en moet hij het technische dossier van Annex VII beschikbaar houden voor de bewaartermijn die in de verordening is bepaald, zodat een markttoezichtautoriteit het kan opvragen. Vanaf 12 augustus 2026 kan die autoriteit elke fabrikant vragen om de verklaring en het ondersteunende bewijs op verzoek te overleggen; een deelnemer die dat niet kan, brengt niet-conforme verpakking op de markt en is blootgesteld aan de sancties die elke lidstaat onder Artikel 68 vaststelt. Het praktische gevolg is dat de bepaling van de fabrikant geen academisch etiket is — het is de lijn die beslist wiens naam staat op het document dat een inspecteur als eerste leest.
De kaart van de deelnemers: waar iedereen anders zit
Zodra de merkeigenaar de status van fabrikant aanvaardt, valt de rest van de toeleveringsketen op zijn plaats. De rollen worden per verpakkingseenheid en per markt toegewezen, niet per bedrijf, zodat hetzelfde bedrijf voor één SKU fabrikant kan zijn en voor een andere importeur.
- Leverancier (Artikel 16). De verwerker, materiaalproducent of onderdelenmaker die verpakking of verpakkingsmaterialen aan de fabrikant levert. Zijn kernplicht is om alle informatie en documentatie te overhandigen die de fabrikant nodig heeft om zijn eigen conformiteitsbeoordeling uit te voeren — materiaalsamenstelling, bewijs van gerecycleerd materiaal, gebruikte stoffen en recyclebaarheidsgegevens. De leverancier ondertekent de conformiteitsverklaring van de merkeigenaar niet; hij levert de gegevens die die verklaring verdedigbaar maken.
- Gemachtigde (Artikel 17). Een niet-EU-merkeigenaar die als fabrikant wil optreden, kan bij schriftelijk mandaat een in de EU gevestigde gemachtigde aanwijzen om de documentatie te bewaren en met de autoriteiten te communiceren. Dit staat los van de EPR-gemachtigde die sommige lidstaten vereisen voor de registratie van de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid.
- Importeur (Artikel 18). De in de EU gevestigde deelnemer die verpakking uit een derde land op de markt brengt. Importeurs moeten verifiëren dat de fabrikant het werk heeft gedaan — conformiteitsverklaring opgesteld, technische documentatie beschikbaar, etikettering aanwezig — en weigeren om niet-conforme verpakking op de markt te brengen.
- Distributeur (Artikel 19). Deelnemers verder in de keten moeten met de nodige zorgvuldigheid handelen, controleren dat de verpakking de vereiste etikettering draagt en dat de bovenstroomse documentatie lijkt te bestaan, en weigeren om niet-conforme eenheden beschikbaar te maken.
Het scharnierpunt dat merkeigenaren het vaakst over het hoofd zien, is Artikel 21: een importeur of distributeur die verpakking onder zijn eigen naam of handelsmerk op de markt brengt, of reeds op de markt gebrachte verpakking wijzigt op een wijze die de conformiteit beïnvloedt, wordt geacht de fabrikant te zijn en erft elke verplichting van Artikel 15. Detailhandelaren met huismerken en wederverkopers met eigen merk zijn het schoolvoorbeeld — verkoop een verpakt product onder uw eigen merk en u bent de fabrikant van die verpakking geworden, ook als een derde fabriek het heeft geproduceerd.
Waarom merkeigenaren dit telkens verkeerd doen
Drie patronen veroorzaken de meeste verkeerde classificaties die wij zien, en elk daarvan heeft een concrete oplossing.
1. "Onze verwerker is ISO-gecertificeerd, dus zij regelen de naleving"
De certificeringen van een verwerker dekken zijn eigen processen; zij dragen geen fabrikantenstatus of aansprakelijkheid voor de conformiteitsverklaring over op de verwerker. Onder Artikel 15 ondertekent de merkeigenaar wiens handelsmerk op de verpakking staat de verklaring en bezit hij het technische dossier van Annex VII. De verwerker is een leverancier onder Artikel 16 die gegevens aanlevert. De oplossing is contractueel: pas de toeleveringsovereenkomsten aan zodat elke verwerker verplicht is om de specifieke inputs voor Annex VII te leveren — materiaalsamenstelling, stofverklaringen onder Annex V (waaronder het standpunt over PFAS in voedselcontact), bewijs van gerecycleerd materiaal en de recyclebaarheidsbeoordeling onder Annex II — volgens een vastgelegd schema en in een gestructureerd formaat.
2. "Wij zijn een micro-onderneming, dus de regels zijn lichter"
De uitzondering voor micro-ondernemingen in de richtsnoeren is eng en specifiek: als de merkeigenaar een micro-onderneming is (minder dan 10 werknemers en een jaaromzet of balanstotaal van EUR 2 miljoen of minder) én de verpakkingsleverancier in dezelfde lidstaat is gevestigd, dan wordt de leverancier als de fabrikant behandeld. Aan beide voorwaarden moet zijn voldaan. Een micro-onderneming die verpakking betrekt van een leverancier in een andere lidstaat, of die een van beide drempels overschrijdt, blijft de fabrikant. Merkeigenaren die op deze uitzondering vertrouwen, moeten de feiten over personeelsbestand, omzet en leverancierslocatie documenteren die haar ondersteunen, want de bewijslast ligt bij hen.
3. "Wij verkopen in 27 markten, dus wij dienen één verklaring in"
De conformiteit wordt beoordeeld ten aanzien van de verpakking die op elke markt wordt gebracht, en rollen worden per markt toegewezen. Een merkeigenaar die voor sommige SKU's in de EU produceert en voor andere afgewerkte verpakte goederen importeert, heeft verschillende rollen voor verschillende lijnen. De conformiteitsverklaring (Artikel 39, Annex VIII) wordt per verpakkingstype uitgegeven, herleidbaar tot de technische documentatie erachter. Een merkportfolio van enkele honderden SKU's in meerdere categorieën kan niet door één enkele PDF worden gedekt — het heeft een register per SKU nodig dat elke eenheid koppelt aan zijn klasse, zijn stofverklaringen en zijn ondertekende verklaring. Ons conformiteitsverklaring- sjabloon toont de Annex VIII-velden die elke lijn moet dragen.
Het praktische actieplan voor merkeigenaren
- Classificeer elke SKU op rol. Bouw een register per lijn dat per verpakkingseenheid en per markt vastlegt of u de fabrikant bent (uw handelsmerk, in de EU ontworpen), een geacht fabrikant onder Artikel 21 (import van eigen merk), of een importeur/distributeur. Deze ene kaart stuurt alles wat erna komt.
- Claim en documenteer de fabrikantenstatus waar die van toepassing is. Aanvaard voor elke SKU met merk de verplichtingen van Artikel 15 expliciet: wie binnen uw organisatie het technische dossier bezit, wie de conformiteitsverklaring ondertekent, en waar de Annex VII-documentatie voor de bewaartermijn wordt opgeslagen.
- Herschrijf leverancierscontracten als gegevenscontracten. Zet elke verwerkerrelatie om in een informatiestroomverplichting onder Artikel 16. Specificeer het exacte vereiste bewijs — recyclebaarheidsklasse onder Annex II, stof- en PFAS-verklaringen onder Annex V, certificaten van gerecycleerd materiaal — en het formaat en de frequentie van de levering. Voer een recyclebaarheidscontrole uit op uw referenties met het hoogste volume als eerste.
- Leg de randgevallen van micro-onderneming en import vast. Waar u vertrouwt op de uitzondering voor micro-ondernemingen of waar een importeur/distributeur in uw keten de werkelijke fabrikant kan zijn, documenteer dan nu de ondersteunende feiten in plaats van tijdens een audit.
- Bouw het verklaringsregister per SKU. Elk verpakkingstype heeft zijn eigen conformiteitsverklaring nodig die herleidbaar is tot zijn technische documentatie. Begin met het register vóór 12 augustus 2026; honderden verklaringen achteraf inbouwen na de deadline is veel duurder dan ze gaandeweg opbouwen.
Hoe PPWR Connect helpt
De fabrikantenvraag is waar de juridische architectuur van de PPWR de werkelijke portfolio van een merkeigenaar ontmoet — en waar een verkeerde beslissing stilletjes aansprakelijkheid creëert over honderden SKU's. PPWR Connect geeft merkeigenaren één platform om elke verpakkingseenheid te classificeren op marktdeelnemersrol en markt, de gegevens onder Artikel 16 die hun verwerkers verschuldigd zijn binnen te halen, geautomatiseerde recyclebaarheidsindeling onder Annex II uit te voeren, stof- en PFAS-standpunten onder Annex V te volgen, en auditklare conformiteitsverklaringen per SKU en per markt te genereren. Als u overweegt hoe u dit operationeel maakt, toont het PPWR-nalevingssoftware-overzicht hoe het register per SKU, de leveranciersgegevensinname en de verklaringsmotor in elkaar passen. De snelste manier om erachter te komen welke van uw SKU's u tot fabrikant maken — en waar u bent blootgesteld — is om de gratis, login-vrije PPWR-gereedheidsbeoordeling op uw verpakkingsportfolio uit te voeren.